vrijdag 22 september 2017

Politiek voor bij de koffie

Sta jij aan de goede kant van de geschiedenis?

Sta jijWat vind jij van racisme, homofilie, het gebruik van drugs en de doodstraf? En wat denk je van communisme, socialisme en kapitalisme? Sta jij wel aan de goede kant van de geschiedenis met jouw mening, of zullen over een paar eeuwen mensen jou in een rijtje met de grootste verliezers van de mensheid plaatsen? Steeds vaker stellen politici je deze vragen. Onder andere president Obama heeft er een handje van en ook Geert Wilders is er van overtuigd dat de geschiedenis zal uitwijzen dat de huidige leiders een ramp voor het land zijn. Om nog maar niet te spreken over ‘linkse’ politici die zo vaak het verwijd krijgen te acteren alsof ze het gelijk aan hun kant hebben. Maar het gaat verder terug dan dat. Karl Marx zei ooit dat socialisme onvermijdelijk was, Herbert Butterfield zei hetzelfde over democratie. Het idee dat de wereld onvermijdelijk een bepaalde kant op beweegt zit diep. Maar wees gerust, jij staat niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis.

Polarisatie als ultiem politiek doel

Tegen mensen zeggen dat ze aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan is namelijk een volkomen achterlijke stelling. Toch is het de basis waarop politiek drijft. Polarisatie, iets wat de politiek vaak verweten wordt, is juist het ultieme doel van politiek. Alleen door je af te zetten tegen iets wat je niet goed vind kan je aantonen wat wel goed is. Het bedrijven van politiek bestaat dan ook alleen door het creëren van vijanden. Hoe vaak gaan politici in discussie over dingen waar ze het over eens zijn? Inderdaad, nooit. Zonder tegenstellingen is er immers geen politiek nodig. Het is net zoals er zonder goed geen slecht is, heb je zonder vijanden geen politiek.

Kanten van de geschiedenis zijn dan ook niets anders als drogredenen in een politiek debat. Niemand kan de toekomst voorspellen, maar door te doen alsof probeer je mensen te overtuigen. Je gelijk is immers onvermijdelijk, dus kan men zich maar beter bij jou aansluiten voordat je aan de verkeerde kant staat. Er zijn twee momenten waarop je dit naar voren ziet komen.

De kant van de meerderheid

Neem bijvoorbeeld het debat over de Europese Unie. Geert Wilders claimt dat de EU gedoemd is te mislukken, dat zal de toekomst wel uitwijzen. Dit is een claim vanuit een zeer sterke positie, de meerderheid van de Nederlanders is het immers (gedeeltelijk) met hem eens. Wat hij eigenlijk beoogd is dat voorstanders van de EU hun idealen opgeven en zich neerleggen bij het falen van Europese (politieke) samenwerking. En wellicht krijgt Wilders zijn zin en valt de EU uit elkaar, dan nog ligt de geschiedenis niet vast.

Zolang er een groepering blijft die voor nauwe Europese samenwerking blijft bestaat de kans dat de Europese Unie in een nieuwe variant alsnog zal slagen. Het gevecht tussen stromingen (in dit geval nationalisme tegen globalisme) zal namelijk eeuwig doorgaan, tenzij één van beide partijen zich neerlegt bij het gelijk van de ander. Precies hetgeen wat ‘aan de goede kant van de geschiedenis staan’ probeert te bereiken. Er wordt dus geprobeerd de huidige dominantie van een stroming uit te buiten ten koste van de minderheden.

Machteloosheid

Hoe anders is dat als je machteloos staat. Denk bijvoorbeeld aan hoe het westen naar Rusland kijkt. De geschiedenis zal met hem afrekenen als één van de grote monsters van deze tijd. Toch? Een dergelijke uitspraak is pure machteloosheid. Omdat we niet bij machten zijn om hem te stoppen en/of de wil hiertoe ontbreekt stellen we onszelf gerust met de gedachte dat de historie namens ons met hem zal afrekenen. Een geruststellende gedachte, maar net zo’n onzin als alle andere claims.

Het grote voordeel met een claim op de toekomst is immers dat je nooit ter verantwoording kan worden geroepen. Niemand zal erbij zijn als de laatste bladzijde van de geschiedenis van de mensheid wordt geschreven, mocht dat al een eindig verhaal zijn. De enigste manier om aan de verkeerde kant van de geschiedenis te komen is door het opgeven van je idealen. Alleen dan kan een bepaald gedachtegoed uitsterven.

Het is dan ook verstandig om dergelijke claims met een korreltje zout te nemen. Laat je overtuigen door argumenten en/of gevoel. Maar laat je vooral niet wijs maken dat er kanten zijn van de geschiedenis. Kanten van de geschiedenis zijn namelijk precies hetzelfde als kanten van een politiek debat, ze wisselen door de jaren heen.

 

 

Geef een reactie

Your email address will not be published.

*

Nieuwste van Democratie

Ga naar boven
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Vul je email in en druk op inschrijven: